’’Ажиллагсадыг зохион байгуулах тухай практик зөвлөмж’’

ЧАНАРЫН УДИРДЛАГЫГ БОЛОВСРОНГУЙ БОЛГОХ АРГА ТУРШЛАГА

 ШУТИС-ийн докторант . Ш.Эрдэнэхүү ,

  ШУТИС, КтМС, Маркетинг үйл ажиллагааны удирдлагын профессорын баг,  “Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний хөгжлийн төв”ТББ

 Web site. WWW.GUNSHIM.MN

E-mail : waiter_erka@ yahoo.com

 Ажиллагсадыг зохион байгуулах тухай практик зөвлөмж

 Хураангуй: Ажиллах хүчнийг машин ба бусад тоног төхөөрөмжөөр солих нь тодорхой хэмжээнд хязгаарлагдмал байдаг. Нийтийн хоол,зочид буудлын аж ахуй дахь богино хугацааны үйлчилгээний ажил нь нилээд зардал бүхий ажиллах хүчийг зөв зохистой ,өөрөөр хэлбэл цомхон ажиллах хүчний төлөвлөгөө хийхийг шаарддаг. Ажлын хөлсөнд төлж байгаа зардал өсөж байгаа үед ажлын нэг цаг бүрт  төлөх зардал нь байгууллагын орлогыг улам багасгаж байгаа гэсэн үг билээ. Зөвхөн мэргэжлийн өндөр түвшинд хийгдсэн үйлдвэрлэлийн зохион байгуулалт үүний эсрэг үйлчилж чадна.

Ажиллах хүчний зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг нь ажлын хоорондын нарийн уялдаа,мэргэжлийн хослолыг хэрэглэж чадсан үед дээрхи амжилттай байж чадна.

Иймийн тулд-ажиллах хүчний хэрэгцээг тооцох

                       -гүйцэтгэх үүргийн хуваарилалтыг төлөвлөх

                       -хөдөлмөрийн бүтээмжийн стандартыг тодорхойлох

                       -хөдөлмөрийг хялбарчлаххөдөлмөрийн процесст дүн шинжилгээ хийсний дүнд:

ажлын гүйцэтгэлд хяналт тавьж чадна.

 

Ажиллах хүчний хэрэгцээг тооцох

 Өнөө цагт ямар ч аж ахуйн нэгж байгууллагууд  тухайн ажилтан хүнээс олон янзын мэргэжил чадвар шаардах болсон. Иймд ажиллагсадын хүчийг зүй зохистой  ашиглах илүү  олон янзын боломж байна. Ажилтнуудын ажиллах сонирхолыг төрүүлэх  шалтаг зайлшгүй  хэрэгтэй боловч  ажиллах хүчийг хангалттай ашиглаж чадахгүй төлөвлөгөө хийсэн үед тухайн байгууллага эдийн засгийн хувьд оршин тогтнох эсэх асуудал тавигдах болно.

Ажиллах хүчний хэрэгцээ нь юуны өмнө байгууллагын зохион байгуулалтын бүтэц ба үйлчилгээний нарийн тогтоосон стандартаас хамаардаг.Гэхдээ ихэвчлэн ажиллах хүчний зохисгүй ашиглалтаас үүдэн аливаа бэрхшээл үүсдэг бөгөөд үүнийг зайлшгүй шийдвэрлэх  шаардлагатай. Жишээ нь:  зарим ресторанд үе үе зочдоосоо олон үйлчлэгч зөөгч бий болоод тэдэнд ажлын хөлс төлсөөр байдаг бол зочид олноор ирэх магадлалтай өөр өдрүүдэд үйлчилгээний хүчин чадал хангалтгүй болж хувирдаг.

 Доор үзүүлэх арга нь байгууллагын хүлээгдэж байгаа эргэлтийн хэмжээнээс хамаарч ажиллах хүчний хэрэгцээг тодорхойлох ажлыг хөнгөвчилж өгнө.

 Рестораны ажиллах хүчний хэрэгцээг төлөвлөх арга

 1 . Нэг цаг тутмын худалдаалалтыг долоо хоногийн өдрөөр ба сараар гаргаж дүгнэлт  хийх

2. Дундаж ачаалалыг долоо хоногийн өдрөөр ба  цагаар тодорхойлох.Сар долоо хоногийн тодорхой өдөр эсвэл улирлын зарим үеийг нэгтгэн долоо хоногийн өдрүүд ба цагаар дундаж ачааллын хандлагыг тогтооно.Ингэхдээ энгийн хуваах замаар дундаж хэмжээг тогтоох  ёсгүй ба харин “дундаж хэмжээ” гэдэгт одоо яг байгаа  суудлын тоо ба нөөцөд байгаа нэмэгдэл ачаалал гэдэг утгаар тодорхойлох юм.

3.Ажиллах зөөгчдийн зайлшгүй хэрэгцээтэй тоог долоо хоногийн өдрөөр ба цагаар тодорхойлох.Байвал зохих үйлчилгээний стандарт,төвшинд зохицуулан нэг зөөгчөөр нэг цаг үйлчлүүлэх зочдын тоог тогтоох ёстой.Ж нь: 20 зочин нэг      зөөгчид ноогдоно

4Нэг ажилтанд ногдох ажлын цагийг ялгавартай тогтоох

 

Дараах жагсаалт нь ажиллах хүчний ашиглалтыг сайжруулахад тусална.

 Ажиллах хүчний ашиглалтыг зохистой болгох


  1. Ажиллах хүчний ашиглалтыг хангалтгүй төлөвлөснөөс шалтгаалан сул байгаа цагийг илрүүлэх
  2. Ажил үүргийн хуваарилалтын төлөвлөгөөг үндэслэн долоо хоног тутмын ажил хэргийн байдлыг прогнозчлох
  3. Байгууллагын эргэлтийн хэмжээний хэлбэлзэлтэй зохицуулан ажлын хуваарь ба амралтын график хийх
  4. Ажлын цагийн ялгавартай хуваарь хийх замаар ажлын  цагийн эхэнд гардаг сул зогсолтоос зайсхийх
  5. Түр цагаар ажиллах ажилтнуудыг үр ашигтахй ашиглах  зорилггоор мөн ажлын цагийн ялгавартай хуваарь хийх.
  6. Боломжтой газар бүрт түр цагаар ажиллах хүчийг байнга ашиглаж хагас ачааллаас зайлсхийж байх
  7. Үйлчилгээний  бүх ажилтнууд аливаа ажлыг гүцэтгэхэд бие биеэ орлож чадахаар дадлага хийх ба ажлын ачаалал ихсэх үед шилжин ажиллах
  8. Хэлтсийн удирдагч бүр тогтмол зөвлөгөөн хийх , ажил сайжруулхад тус болохуйц санаа олж авах
  9. Удирдах ажилтнуудын ажлын орон тоо ба удирдах эрх мэдэлгүй ажилчдын ажлын орон тооны хийх ажлын тодорхойлолт нь ажиллах хүчний ашиглалтыг оновчтой болгох хүчин зүйл болон ашигдагддаг
  10. Шинэ ажилтныг ажилд авахдаа”нарийн мэргэшсэн мэргэжилтэн”авахаас зайлсхийх,гэрээгээ хийхдээ ажилтныг олон талаар ашиглах хосолмол гэрээ хийх хэрэгтэй.
  11. Ажилтан бол ханаа ч байлаа гэсэн  бие биеэ орлоход суралцах ёстой ба  орлож ажиллах ёстой.
  12. Тодорхой ажлууд хойш тавигдаж байгаа эсхийг хянах
  13. Бүх тээврийн хэрэгслийн ирэлт,ажил үйлчилгээ нь аль болох урт зам туулах,сул явалт хийхээс зайлсхийх

 

Ажлын байрны тодорхойлолт бол ажиллах хүчний ашиглалтын үндэс мөн

 Ажлын байрны тодорхойлолт нь ажлын байр бий болгох,үнэлэх ба ажиллагсадыг урамшуулах үндэслэл болох төдийгүй байгууллага дээрхи ажлын хөлс,цалингийн шударга өсөлтийн бүтцийн суурь болж өгдөг.

 Үйл ажиллагааны зарчмаар зохион байгуулагдсан үед ажлын байрны тодорхойлолт нь байгууллагыг удирдахад юугаар ч салшгүй туслах хэрэгсэл байдаг.

Ажлын байрны тодорхойлолтыг бичгээр хийж гүйцэтгэх ба дараах зүйлийг хамруулах хэрэгтэй байна. Үүнд:ажлын шинж байдал,аль зэрэгт хамаарагдах,хэнд захирагдах,зорилго,энэ ажилд ажиллах хүн ямар мэдлэг ба дадлага туршлагатай байх ёстой гэх мэт.Энд зарим жишээ дурьдаж болно.

 

Ахлах тогоочийн ажлын байрны торхойлолт

 Ажлын байрны зорилго:

1. Гал тогооны хүрээн дэх бүх ажлыг удирдах төдийгүй эдийн засаг ба үйлдвэрлэлийн зохион байгуулалтанд дээд зэргийн амжилтанд хүрэхийн тулд зочид буудлын тогтоосон стандартад тохирсон хоол хийх ажлыг хариуцна.

2.  Эдийн засаг хариуцсан захиралтай бүх төрлийн хоолны асуудлаар зөвлөлдөх,түүнийг дэмжих,мөн түүхий эд ба бараа худалдан авах ба түүний чанарын асуудлыг    хариуцна.

3.  Зочид буудлын ачаалал ба тусгай арга хэмжээний ачааллыг тооцож үзсэний үндсэн дээр удирдлагатай хамтран зөвлөлдөж түүхий эд ба хүнсний барааны захиалгыг хариуцна.

4.  Төлөвлөгөө хийх,үнэ зохиох,мөн нэршсэн хоолыг оролцуулан тусгай арга хэмжээ болон өдөр тутмын хоолны цэсийг зохионо.

5. Ажиллагсдын хоолны төлөвлөлт,түүний цэсийг зохиох ба энэ талын ажлыг зохион байгуулж,хяналт тавих

6.Үйлдвэрийн бүхий л хүрээнд чанарын хяналтыг тавина.

7..холбоотойгоор агуулахын эрхлэгчтэй хамтран хөлдөөгч камеруудыг хариуцна.

8. Мах,загасан бүтээгдэхүүнийг урьдчилан бэлтгэнэ

9.  Зар сурталчилгаа,үйлчилгээний үед бригадын ажлыг дэмжих ба халамжлах үүрэгтэй.

10.Гудамжинд худалдах үйл ажиллагааг бэлтгэх ба зохион байгуулна.

11.  Хэлтсийн ахлагч нарын зөвлөгөөнд идэвхитэй оролцоно.

12.  Ахлах зөөгчтэй худалдааны талын бүх асуудал ба арга хэмжээний явцын талаар зөвлөлдөнө.

13. Зочдын хэрэгцээг тооцох,ажил хэргийн зөвлөгөө өгөх төдийгүй идэвхитэй худалдаа эрхэлнэ.

14. Зочид буудлын ачаалалтай уялдуулан өглөөний ундыг төлөвлөх,бэлтгэх,хянах, ба өнгөрүүлхэд голлон удирдана

15. Нэг ажилтаны хооллох хүнсний зардлыг сар бүрээр тооцож гаргана

16.  Үйлдвэрлэлийн процессийн хүрээнд удирдлагын зүгээс өгөх бүх даалгаварыг биелүүлнэ.

 Зайлшгүй эзэмшсэн байх мэргэжил:Хүч чадалтай,уран сэтгэмжтэй ба практик дадлагатай,сэтгэх чадвар сайтай,байгууллагын технологийн талаар мэдлэгтэй ба алсын хараатай байх

Хүйс:Эрэгтэй

Оновчтой насны байдал:28-35

Боловсрол:Зочид буудал ба рестораны чиглэлээр дээд сургууль эсвэл техникум  төгссөн

Хэлний шаардлага:Орос,англи хэл

Гадаад төрх:Маш сайн эрүүл мэндтэй,аятайхан төрхтэй байна

Практик дадлага:Ресторанд ажилласан олон жилийн дадлагатай энэ ажлаа хийхээс өмнө ахлах тогоочийн туслахын ажил хийж байсан байх ёстой

Тусгай шаардлага:Сургалтын хөтөлбөрийг хийсний үндсэн дээр байгууллагын бодлогын үндэстэй танилцсан байх.

Хөдөлмөрийн нөхцөл:Илүү цагаар ажиллахад бэлэн байх ёстой

 

 

Зохиогчийн тухай.

   

Улс төрийн ажилтан,

                      (Улс төрийн дээд сургууль 19991 он )

Бүтээмжийн  ахисан шатны мэргэжилтэн  ,

                     (Сингапурын Бүтээмж Стандартчиллын  Төв Академи  2005 он)

Зочид буудал, зоогийн газрын менежер,

                     (ХБНГУ-ын ОУ-ын Боловсролын Академи 2004 он)

Удирдахуйн ухааны Хүндэт магистр,

                     (ТИС-ийн КТМС 2004 он)

Хүнс судлалын ухааны магистр,

                     (ТИС-ийн ХБТС 2005 он  )

Маркетингийн  удирдлагын ахисан шат

                     ( APO,  FTPI  Тайланд  2006 он )